Szewcy

„Szewcy” to ostatni i jeden z najważniejszych dramatów Stanisława Ignacego Witkiewicza, znanego jako Witkacy. Autor pracował nad nim w latach trzydziestych, a sztuka ukazała się drukiem dopiero w 1948 roku, już po jego śmierci. Pierwsze wystawienie odbyło się w 1957 roku w sopockim Teatrze Wybrzeże. Pełny podtytuł, „Naukowa sztuka ze śpiewkami w trzech aktach”, od razu daje znać, że to nie będzie zwykły dramat.

Na scenie spotykają się szewcy, Księżna i Scurvy. Każde z nich reprezentuje inną warstwę społeczną i inny sposób myślenia o władzy. Witkacy pokazuje rewolucję, która z pozoru zmienia porządek, a w praktyce tylko przestawia role. Pytanie, którego nie da się tu obejść, brzmi: czy ktokolwiek zbuduje lepszy świat, skoro historia działa jak maszyna napędzana ludzkimi ambicjami? Dlatego dramat tak często pojawia się przy temacie katastrofizmu, groteski i przeczucia zmierzchu cywilizacji, a na maturze z polskiego daje mocny kontekst do rozważań o władzy i społeczeństwie.

Uczniowie najczęściej czytają „Szewców” jak prostą satyrę na jedną klasę albo jedno stronnictwo. Tymczasem Witkacy kpi z lewicy, arystokracji i burżuazji jednocześnie, a mechanizacja życia i nuda metafizyczna ważą w tekście tyle samo co polityka. Warto przyjrzeć się Sajetanowi i jego monologom, znaczeniu pracy dla szewców oraz symbolice końcowych scen, bo właśnie takie szczegóły robią różnicę w dobrej interpretacji.

Zacznij od streszczenia, które uporządkuje przebieg trzech aktów, potem przejdź do opracowania z motywami literackimi i charakterystyką bohaterów. Na koniec sprawdź się w quizie z lektury i zajrzyj do poradników maturalnych z tego działu.