Szewcy – quiz

Szewcy Witkacego: quiz z lektury, który sprawdzi Twoją czujność

Zastanawiasz się, czy naprawdę znasz Szewców Witkacego, czy tylko pamiętasz ogólny zarys fabuły z lekcji? To dobry moment, żeby to sprawdzić. Ten dramat, pełen groteski, czarnego humoru i filozoficznych tyrad, potrafi zaskoczyć nawet uważnego czytelnika. Quiz, który czeka na Ciebie tuż pod tym artykułem, opiera się w stu procentach na oryginalnym tekście Witkacego, a nie na skróconych opracowaniach krążących po internecie. Jeśli więc chcesz naprawdę sprawdzić swoją wiedzę przed sprawdzianem z polskiego albo maturą, to najlepsze miejsce, żeby to zrobić.

Pułapki w Szewcach: detale z oryginału, na które trzeba uważać

Szewcy to tekst podstępny. Wiele osób pamięta ogólny konflikt klasowy, ale gubi się w szczegółach, które w quizie mogą zadecydować o wyniku. Zwróć uwagę na:

• Pełne nazwiska i tytuły bohaterów, na przykład Robert Scurvy, prokurator sądu najwyższego, oraz Irina Wsiewołodowna Zbereźnicka Podberezka, księżna o wyjątkowo długim nazwisku.
• Kolejność wydarzeń w poszczególnych aktach: warsztat szewski, więzienie, a potem powrót do warsztatu w akcie trzecim.
• Postać Gnębona Puczymordy i organizację Dziarskich Chłopców, którzy stoją za całym przewrotem władzy.
• Charakterystyczny język bohaterów, pełen gwarowych naleciałości i neologizmów, którymi Witkacy bawi się przez cały dramat.
• Podtytuł sztuki, czyli "naukowa sztuka ze śpiewkami w trzech aktach", oraz same śpiewki, które przerywają akcję i wprowadzają groteskowy dystans.

Właśnie te detale najczęściej pojawiają się w pytaniach, bo pokazują, czy ktoś czytał tekst, czy tylko obejrzał streszczenie na szybko. Autorzy pytań lubią też sprawdzać, czy pamiętasz zamknięcie poszczególnych scen, na przykład to, jak kończy się każdy akt i kto w danym momencie faktycznie trzyma władzę, bo w Szewcach zmienia się to zaskakująco często.

O czym naprawdę są Szewcy? Streszczenie fabuły i najważniejsze wątki

Wątki główne: praca, rewolucja i walka klas w warsztacie szewskim

Akcja zaczyna się w warsztacie szewskim majstra Sajetana Tempe. Razem z czeladnikami, Józkiem i Jędrkiem, prowadzi on niekończące się dyskusje o pracy, sensie istnienia i nadchodzącej rewolucji. Do warsztatu trafiają księżna Irina oraz prokurator Scurvy, których rozmowy z szewcami odsłaniają absurd relacji między klasami społecznymi. Wkrótce do akcji wkracza syn Sajetana, Józef, na czele Dziarskich Chłopców, organizacji o faszystowskim rysie, i wszyscy zostają aresztowani.

W drugim akcie poznajemy więzienie, w którym najgorszą karą okazuje się przymusowe lenistwo. Szewcy, pozbawieni pracy, dosłownie oszalają z tęsknoty za młotkiem i dratwą. Kiedy w końcu rzucają się do roboty, praca zamienia się w obsesyjny, niemal mistyczny rytuał, a nawet strażnicy dają się wciągnąć w to szaleństwo.

Trzeci akt to festiwal przewrotów władzy. Postacie zmieniają role z zawrotną szybkością, Sajetan ginie z rąk własnych czeladników w imię rewolucji, a władzę przejmują kolejno Gnębon Puczymorda, potem tajemniczy hiperrobociarz, aż w końcu dwaj anonimowi dygnitarze, którzy chłodno i bez emocji ustalają nowy porządek przy filiżance kawy. Każda kolejna władza obiecuje inny ustrój, a mechanizm rządzenia i tak zostaje właściwie ten sam, tylko z nowymi twarzami na czele. To jeden z najbardziej gorzkich wniosków, jakie Witkacy chciał przekazać swoim widzom.

Najważniejsze postacie dramatu: kim są bohaterowie Szewców

Sajetan Tempe to postać rozdarta między marzeniami o wielkości a rzeczywistością prostego rzemieślnika. Jędrek i Józek reprezentują dwie odmiany buntu, jeden bardziej refleksyjny, drugi całkowicie bezwzględny. Irina Wsiewołodowna to arystokratka, która z lubością obserwuje cudze cierpienie, a Robert Scurvy to prokurator rozdarty między obowiązkiem a własnym pożądaniem. W tle pojawia się też chochoł z Wesela Wyspiańskiego, bezpośrednie nawiązanie do Stanisława Wyspiańskiego, które w quizie łatwo przeoczyć. Nie można też zapominać o lokaju Fierdusieńce i Hiper Robociarzu, postaciach drugoplanowych, które Witkacy wykorzystuje do budowania groteskowego, karykaturalnego tła całej intrygi.

Czysta Forma i groteska: motywy, które pojawią się w pytaniach

Szewcy to nie realistyczny dramat obyczajowy, tylko manifest teorii Czystej Formy, którą Witkacy rozwijał przez całe życie. Dlatego logika fabuły często ustępuje miejsca absurdowi, a bohaterowie wygłaszają przydługie tyrady filozoficzne w samym środku akcji. W tekście znajdziesz też wyraźne echa katastrofizmu, czyli przeczucia nadchodzącej katastrofy cywilizacyjnej, oraz bezlitosną satyrę na komunizm i faszyzm, traktowane przez autora z równą podejrzliwością. Quiz sprawdza właśnie to, czy rozpoznajesz te warstwy znaczeniowe, a nie tylko kolejność wydarzeń.

Dlaczego znajomość oryginału to klucz do zdanej matury z Szewców?

Streszczenia w internecie upraszczają fabułę do kilku zdań i pomijają język, który u Witkacego jest równie ważny jak sama historia. Na maturze z języka polskiego często pojawiają się pytania o cytaty, konkretne sformułowania bohaterów albo drobne, ale znaczące szczegóły fabularne. Rozwiązanie tego testu wiedzy z treści pozwala wychwycić luki w pamięci, zanim zrobi to egzaminator. To także świetny sposób na powtórkę przed sprawdzianem z polskiego, bo pytania są ułożone tak, żeby odzwierciedlać rzeczywisty poziom trudności pytań maturalnych.

Gotowy na sprawdzian z Szewców? Zagraj w quiz i sprawdź swój wynik!

Nie czekaj do ostatniej chwili. Kliknij w quiz z lektury Szewcy tuż pod tym artykułem i przekonaj się, ile naprawdę pamiętasz z dramatu Witkacego. Niezależnie od tego, czy przygotowujesz się do klasówki, czy do matury, ta krótka rozgrywka pokaże Ci, na czym warto się jeszcze skupić. Powodzenia!