Król Edyp

„Król Edyp” Sofoklesa to tragedia grecka powstała około 429 roku przed naszą erą, jeden z najczęściej omawianych dramatów antycznych i stały punkt odniesienia dla późniejszej literatury. Akcja przypomina śledztwo: król Teb szuka zabójcy poprzedniego władcy i krok po kroku odkrywa, że szuka samego siebie. Na lekcjach polskiego i podczas przygotowań do matury z polskiego ten tekst wraca zawsze, kiedy mowa o winie, losie i granicach ludzkiego poznania.

Zanim Edyp objął tron, pokonał Sfinksa, więc zrozpaczone przez zarazę Teby wiążą z nim nadzieję. Wyrocznia w Delfach wskazuje jednak, że miasto uratuje tylko ukaranie mordercy Lajosa. Edyp ufa rozumowi i własnej uczciwości, a każda kolejna rozmowa przybliża go do prawdy, której nie zniesie. Dlatego ta lektura tak dobrze nadaje się do pytań o odpowiedzialność za czyny popełnione w niewiedzy oraz o to, czy człowiek może uciec przed przeznaczeniem.

Na co zwrócić uwagę w opracowaniu i podczas powtórki przed egzaminem:

• ironia tragiczna: Edyp rzuca klątwę na zabójcę Lajosa i nie wie, że przeklina samego siebie
• wina i przeznaczenie: bohater działa w dobrej wierze, a mimo to ponosi pełne konsekwencje
• ślepota i widzenie: niewidomy Tyrezjasz widzi prawdę, a król, który dobrze widzi, długo jej nie dostrzega

Uczniowie najczęściej mylą Edypa z „Antygoną”, choć Antygona jest jego córką i bohaterką osobnej tragedii. Częstym błędem jest też zamiana rodziców biologicznych (Lajos i Jokasta) z przybranymi (Polybos i Merope) oraz uznanie Edypa za świadomego zbrodniarza. Żeby tego uniknąć, zacznij od szczegółowego streszczenia, przejdź do pełnego opracowania i charakterystyki bohaterów, a potem sprawdź się w quizie z lektury „Król Edyp”. Wynik pokaże, co jeszcze warto powtórzyć, a poradniki maturalne w tym dziale pomogą zamienić tę wiedzę w mocną odpowiedź na egzaminie.