Dziady, część II

„Dziady, część II” to dramat romantyczny Adama Mickiewicza wydany w 1823 roku w Wilnie. Jest krótki, mroczny i zbudowany jak scena z horroru: noc, kaplica na cmentarzu, wiejska gromada i Guślarz, który wywołuje duchy zmarłych. Mickiewicz oparł się na prawdziwym ludowym obrzędzie ze swoich stron, co od razu słychać w rytmie i języku tekstu. To lektura obowiązkowa, a jej motywy są jednym z fundamentów polskiego romantyzmu.

Duchy nie przychodzą bez powodu. Każdy ma coś do załatwienia z żywymi i każdy uczy czegoś o winie i karze. Mickiewicz pyta wprost, czy po śmierci nasze czyny nas dogonią. Odpowiedź jest prosta, dlatego tak mocno zostaje w głowie. Właśnie na tym budują się pytania egzaminacyjne o moralność, odpowiedzialność i sprawiedliwość ponad ziemskim życiem.

Zapamiętaj trzy zjawy, bo to na nich opiera się cała charakterystyka bohaterów:

• Widmo Złego Pana, czyli kara za okrucieństwo wobec poddanych,
• Józio i Rózia, dzieci, które zaznały samej słodyczy i proszą o ziarnko goryczy,
• Zosia, dziewczyna, która unikała miłości i nie może znaleźć spokoju.

Przy okazji jedno zdanie warto znać dosłownie: „Kto nie doznał goryczy ni razu, ten nie dozna słodyczy w niebie.” Streszcza sens całej sceny z dziećmi i dobrze wygląda w wypracowaniu.

Najczęstszy błąd to mieszanie części II z częścią IV, bo obie wyszły razem w tym samym tomie i mają inny nastrój. Drugi to traktowanie utworu jak zwykłej opowieści o duchach, a nie jak dramatu o ludowej wierze i moralnym porządku świata.

Poniżej znajdziesz kolejne materiały: streszczenie, pełne opracowanie z analizą motywów literackich, quiz z lektury do sprawdzenia wiedzy oraz poradniki na maturę z polskiego. Zacznij od tego, co dziś sprawia ci najwięcej kłopotu.