Ballada z tamtej strony

„mówi głos z prawej strony”

Ten głos nie tłumaczy, skąd mówi, i właśnie to przyciąga czytelnika. „Ballada z tamtej strony” Józefa Czechowicza ukazała się w 1930 roku, a dwa lata później dała tytuł całemu tomikowi poety z Lublina. Wiersz przypomina sen: brakuje w nim tradycyjnej interpunkcji, obrazy przechodzą jeden w drugi, a zamiast wydarzeń dostajemy nastrój.

Czechowicz jest kojarzony z katastrofizmem, czyli przeczuciem nadciągającej zagłady. Zginął 9 września 1939 roku podczas bombardowania Lublina, dlatego jego poezja brzmi dziś jeszcze mocniej. Ta ballada nie opowiada historii, tylko pokazuje śmierć od środka, jakby oczami kogoś, dla kogo czas przestał mieć znaczenie.

Pytania, które warto sobie zadać przed klasówką:

• kto mówi w wierszu i skąd?
• dlaczego to ballada, skoro prawie nic się w niej nie dzieje?
• jak odczytać motyw śmierci oraz brak znaków przestankowych?

Zacznij od analizy i opracowania, potem sprawdź motywy literackie, a na koniec zmierz się z quizem z lektury. Te materiały przydadzą się także na maturze z polskiego, gdy trzeba porównać sposoby ujęcia śmierci w poezji XX wieku.