Profesor Andrews w Warszawie

Co dzieje się z człowiekiem, który przyjeżdża do obcego kraju z gotowym planem, a plan rozsypuje się już pierwszego dnia? Na tym pytaniu Olga Tokarczuk, laureatka literackiej Nagrody Nobla, zbudowała opowiadanie „Profesor Andrews w Warszawie”. Po raz pierwszy ukazało się w zbiorze „Gra na wielu bębenkach” w 2001 roku i należy do współczesnych lektur obowiązkowych w szkole średniej.

Bohaterem jest angielski uczony, profesor psychologii, który wylatuje z Londynu pełen optymizmu i z precyzyjnie rozpisanym programem wizyty: spotkania ze studentami, rozmowy z psychiatrami, zwiedzanie. Problem w tym, że trafia do Warszawy w pierwszych dniach stanu wojennego. Zamiast konferencyjnej rutyny dostaje puste sklepy, brak informacji i świat, którego zasad nie rozumie. Tokarczuk nie opisuje wydarzeń historycznych wprost. Pokazuje je oczami kogoś, kto nie zna kontekstu, i dzięki temu absurd staje się jeszcze wyraźniejszy.

Przy nauce zwróć uwagę na trzy sprawy:

• kontrast między racjonalnym planem profesora a chaosem rzeczywistości,
• motyw obcości i bezradności człowieka wobec systemu,
• groteskowe szczegóły, które kryją znacznie więcej, niż mówią.

Uczniowie często czytają to opowiadanie jak zabawną anegdotę o roztargnionym turyście. Taka lektura pomija jednak jego sedno: pytanie o to, co zostaje, gdy odbiera się człowiekowi wygodę i pewność, oraz jak wiele naprawdę potrzebujemy do życia. Zacznij od streszczenia, które uporządkuje wydarzenia, potem przejdź do opracowania z interpretacją i motywami literackimi. Na koniec sprawdź się w quizie z lektury i zajrzyj do poradników maturalnych z tego działu.