Ludzie bezdomni

„Ludzie bezdomni” Stefana Żeromskiego to powieść wydana w 1900 roku, jedna z najważniejszych lektur polskiej literatury na przełomie wieków. Jej bohater, doktor Tomasz Judym, jest lekarzem wychowanym w biedzie, który po studiach w Paryżu wraca do kraju z głową pełną ideałów. Tytuł wcale nie oznacza ludzi bez dachu nad głową. Chodzi o tych, którzy nigdzie nie czują się u siebie: o ubogich, o samego Judyma i o całe pokolenie, które nie wie, gdzie jest jego miejsce.

Judym próbuje coś zmienić. W Warszawie spotyka się z obojętnością bogatych kolegów, w uzdrowisku Cisy zderza się z ludźmi, którzy dbają o własne korzyści, a nie o zdrowie chorych. Po drodze poznaje Joasię Podborską, która jest dla niego szansą na ciepło, rodzinę i spokój. Żeromski stawia go przed wyborem, który stał się znany w całej szkole: szczęście osobiste albo praca dla innych. Ta rozterka dała nawet nazwę postawie, czyli judymizm, rozumiany jako rezygnacja z własnego życia na rzecz służby społecznej.

Gdy przygotowujesz się do sprawdzianu, trzymaj się trzech tropów:

• konflikt między obowiązkiem wobec ludzi a prywatnym szczęściem,
• krytyka społeczeństwa, które nie interesuje się biedotą,
• bezdomność jako metafora wykorzenienia i samotności.

Uważaj na typowe błędy. Judym nie jest bohaterem bez wad, bo bywa porywczy, zgorzkniały i nie zawsze rozumie to, co robi. Nie traktuj też jego decyzji o rozstaniu z Joasią jako zwykłej kaprysu, bo cała powieść prowadzi właśnie do tego momentu. Pamiętaj również o epoce, bo „Ludzie bezdomni” łączą w sobie ideały pozytywistyczne z nastrojem Młodej Polski.

Poniżej wybierz to, czego potrzebujesz najbardziej: streszczenie, pełne opracowanie z charakterystyką bohaterów i analizą motywów literackich, quiz z lektury albo poradniki na maturę z polskiego. Zacznij od tego, co dziś sprawia ci najwięcej kłopotu.